दोस्रो पटक गिरफ्तार हुँदा क्रान्तिकारी स्रष्टा रसुवाली कबिको अनुभूति : लेखक र पत्रकारको ‘फेक इन्काउन्टर’ पनि हुन सक्छ

संबाददाता : ओम हमाल     प्रकाशित मिति: (२०७६ असार १३, शुक्रबार) १३:१९

यो वर्ष मेरा लागि खडेरीको वर्ष रह्यो । नयाँ वर्ष नै हिरासतमा मनाउनुपर्‍यो । असार ११ गते फेरि यो क्रम दोहोरियो । एउटा कलमजीवीको जिन्दगीमा पटक–पटक खडेरीको खेती गरिरहेको छ दुईतिहाइ ‘कम्युनिस्ट’ सरकार !

असार ११ गते मलाई विप्लव नेकपाको आरोपमा दोस्रोपटक समातियो । सरकार भन्छ– विप्लवको गतिविधि नियन्त्रण गर्ने हाम्रो मनसाय हो । विचार र आस्थामाथि निषेधको रणनीति होइन ।

सरकारले मलाई जे आरोप लगाएर गिरफ्तार गरिरहेको छ, त्यो आरोप सत्य छैन । विगत एक वर्षदेखि एउटा ‘स्वतन्त्र’ नागरिकका रूपमा रहेको छु । मेरो सम्पादनमा निस्कने रातो हिमाल पत्रिका पनि निकाल्न सकेको छैन ।

जेठ १२ गते अनामनगरको बम विस्फोटमा घाइते भएका रवीन खड्का पनि सिंहदरबार प्रहरी वृत्तमै रहेछन् । सामना परिवारका वुद्धचाहिँ बिरामी रहेछन्
निरन्तररूपमा शारीरिक स्वास्थ्यमा आएको खराबीले सामाजिक–राजनीतिक तथा अन्य गतिविधि पनि गर्न सकेको छैन । यसैले विगत एक वर्षदेखि एउटा ‘स्वतन्त्र’ नागरिकका रूपमा रहेको हुँ । यो कुरा सार्वजनिक छ । प्रहरी पनि यस विषयमा अनभिज्ञ नहोला । अदालतमा मेरो वयान पनि त्यही अनुसार छ ।

खानतलासीपछि मेरो नाम, मोबाइल नम्बर, स्थायी वतन, उमेर, तौल, लिङ्ग आदिबारे टिपोट गरियो । हिजोआज राज्य हामीजस्ता मान्छेको नाम, थर, वतनदेखि पनि डराउँछ सरकार ।महानगरीय प्रहरी वृत्त अनामनगर पुगेपछि मेरो शरीर खानतलासी भयो । खानतलासी गर्दा एउटा मोबाइल र पत्रकार महासङ्घको कार्यक्रममा वाचन गर्न लगेको कविता भेटियो, जुन कविता मैले भृकुटीमण्डपमा बसेर लेखेको थिएँ । कविता लेख्दै गर्दादेखि नै प्रहरीले मलाई निगरानी सुरु गरेको रहेछ । पछि त्यो कुरा थाहा पाएँ ।

प्रहरीको खातामा अब धेरै कलमकर्मी सहीछाप गर्ने क्रम झन् बढ्नेछ । सरकारको पछिल्लो रबैया हेर्दा यो प्रस्ट हुन्छ । साइबर क्राइमको मुद्दामा वास्तविक कलमजीवी नै फस्ने देखिन्छ ।

‘फेक न्युज’ र मुकुन्दे अनि लीलाराज खतिवडासम्मलाई भाइरल गराउने युट्युब धन्दा उस्तै रहनेछ । युट्युबका नाममा व्यक्तिगत चरित्र हत्या हुने छोड्ने छैन । तर, एकदम मेहनत गरिरहेका र पत्रकारितामा जीवन बिताएका मान्छेचाहिँ फस्ने देखिन्छ ।

मेरो खानतलासीपछि प्रहरीले सानोतिनो वयानजस्तो लियो:

तपाईं क्रान्तिकारी पत्रकार सङ्गठनमा हुनुहुन्छ ?

छैन ।

अखिल क्रान्तिकारीमा ?

छैन ।

अनि लेखक सङ्घमा नि ?

छैन ।

हामी कर लगाउँदैनौँ, सत्य कुरा निर्धक्क भन्नुस् ।

म सत्य कुरा नै भनिरहेको छु । जे हो, त्यही भनिरहेको छु ।

एकजना प्रहरीले यस्तै प्रश्न गरेर केही कुरा सङ्कलन गरे । केहीबेर प्रश्न–उत्तर भयो । एकदमै तिर्खा लागिरहेको थियो, पानी मागेँ । पानी पिएपछि केही हल्का महसुस गरेँ । तर, मनको तिर्खा भनेको कम भएको थिएन ।

सर, फोन गर्नुपर्‍यो– मैले भनेँ ।

– इन्स्पेक्टर सा’बले पछि गर्न दिने भनेका छन्, अहिले मिल्दैन ।

मैले पटकपटक अनुरोध गरे पनि फोन गर्न पाइनँ । केहीबेरमा मलाई तल पठाइयो । तल अर्थात् हिरासतमा ।

त्यो खाडलजस्तो ठाउँमा पुगेपछि जुत्ता फुकालेँ । भित्र गएपछि गोडा पखालेँ । थुनुवाहरूले के मुद्दामा ? कहाँबाट आएको ? कतिबेला समातेको आदि कुरा सोधे ।

सिंहदरबारको पश्चिम–उत्तरस्थित अनामनगरमा रहेको प्रहरी वृत्तले रत्नपार्क क्षेत्रसमेत हेर्ने भएकाले यौन व्यवसायीदेखि तेस्रो लिङ्गीलाई जिस्क्याएकासम्मको भीड थियोे त्यहाँ ।

थुनुवाहरू भन्थे– रत्नपार्कबाट उठाएका हुल रातभरि आउँछन्, सुत्न पाइँदैन । यो ठाउँ यस्तै हो ।

म पुग्दा आफन्तहरूलाई भेट्न पाउने समय रहेछ । बारमा आएका आफन्तहरू थुनुवाहरूलाई भेटिरहेका थिए । केहीबेरपछि चिया आयो । कालो चिया खाइयो ।

अनामनगरमा जेठ १२ गते बम बिस्फोट भएपछि घाइते भएका रवीन खड्का पनि त्यहीँ रहेछन् । घाउ निको भए पनि अनेकौँ मुद्दामा फसेकाले उनी त्रसित रहेछन् । विभिन्न अधिकारकर्मी, कानुन व्यवसायीलाई गुहार गर्दै रहेछन् । अरू मुद्दाका थुनुवाहरु पनि यस्तै गुनासो गर्थे । सामना परिवारका वुद्ध पनि रहेछन् । उनीचाहिँ निकै बिरामी रहेछन् ।

यस्ता धेरै विषय थिए । त्यसभित्र गढेको सामाजिकता थियोे । तर, म केही सोच्न सकिरहेको थिइनँ ।

एकजना अदालत धाइरहेको, बिरामी अवस्थामा रहेको, कविता पनि लेख्ने एउटा निहत्था नागरिकलाई किन पक्राउ गरिन्छ ? जो कुनै गतिविधिमा सहभागी छैन भने उसलाई मानसिकरूपमा किन विक्षिप्त बनाउन खोजिन्छ ?राजनीतिक उद्देश्य बोकेको पार्टीमाथि गैरन्यायिक प्रतिबन्ध, कार्यकर्तामाथि धरपकड र फेक इन्काउन्टर खडा गरी हत्या हुँदा सरकारले किन स्पष्ट जवाफ दिन सक्दैन ?

ल क्याम्पसदेखि गोकुल बास्कोटासम्म

ल क्याम्पसबाट पक्राउ पर्दा म एउटा कार्यक्रममा सहभागी थिएँ । स्वनाम साथीदेखि खगेन्द्र सङ्ग्रौलासम्म सहभागी उक्त कार्यक्रमबाट बाहिर निस्कँदै गर्दा कवि सङ्गीत श्रोताको स्कुटीबाट तानेर प्रहरीको जत्थाले मलाई पक्राउ गर्‍यो ।

ल क्याम्पसमा भएको कार्यक्रममा म संयोगले पुगेको थिएँ । मित्र यादव देवकोटाले ‘जाऊँ न यार’ नभनेको भए म सायद जाने थिइनँ । प्रहरीले सोचे छ– त्यो कार्यक्रम विद्रोहीले गरेका हुन् । अखिल क्रान्तिकारीले गरेको हो । सायद गुप्तचर रिपोर्ट गडबड भयो । त्यहाँ सरकारी नेकपाका महासचिव विष्णु पौडेलका परिवारका सदस्य गोपीरमण उपाध्यायसमेत सहभागी थिए ।

त्यसैले मलाई लाग्छ, त्यसरी तानेर पक्राउ गर्नु जरुरी थिएन । एक त बिरामी थिएँ, अर्को कुरा यो न्यूनतम् मानवअधिकारको समेत अवहेलना थियोे ।

सरकारी प्रवक्ता गोकुल बास्कोटाले भनेछन्– उस्तै लाग्ने जोकोही पक्राउ पर्न सक्छ । तर, उस्तै लाग्दैमा पक्राउ गर्दै जाने हो भने जनताको हालत के होला ?

मलाई बिनाकारण पक्राउ गरियो । त्योभन्दा धेरै सङ्गीत स्रोतालाई दुःख दिने नियत प्रष्ट थियोे । बाहिरबाट चौतर्फी दबाव नआएको भए सङ्गीत र म दुबैलाई मुद्दा चल्ने थियोे । वृत्तमा पुगेका सयौँ लेखक–पत्रकारहरूको दबावका कारण अन्ततः प्रहरीले छोड्ने निर्णय गर्‍यो ।

यो निर्ययले खुसी हुनुपर्ने कारण छैन । अब जो कोही लेखक–पत्रकार जहाँबाट पनि पक्राउ पर्न सक्छन् । सरकारले मनलाग्दी जुनसुकै मुद्दा चलाउन सक्छ । पत्रकार महासङ्घको कार्यक्रममा गएको भए पनि म पक्राउ पर्ने कुरा रहेछ । यसरी छेकीछेकी पक्राउ गर्ने र पक्राउ पर्ने क्रम जारी रहन्छ । प्रधानमन्त्री केपी ओली हुन् कि प्रचण्ड, नियत फेरिँदैन ।

लेखकहरू सडकमा आएनन् भने, बोलेनन् भने कोही कवि–लेखकलाई राजनीतिक कार्यकर्ता मात्रै भनिने अवस्थामा अल्झिरहे भने अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अभियान जटिल बन्नेछ । गोकुल बास्कोटा भनिरहने छन्– उस्तैउस्तै लाग्ने मान्छे पक्राउ पर्न सक्छ । अनि यहाँ झुक्किएर धेरै कुरा हुन सक्छ । हिरासतहरू लेखक र पत्रकारका हुलले भरिन सक्छन् । झुक्किएर ‘फेक इन्काउन्टर’ पनि हुन सक्छ ।


(२०७६ असार १३, शुक्रबार) १३:१९ मा प्रकाशित

°
Weather from OpenWeatherMap

मुख्य समाचार

सबै

ने.क.पा.का नेता तथा कार्यकर्ता किसानको खेतबारीमा जनश्रमदानमा ब्यस्त

नेत्रबिक्रम चन्द बिप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताहरु यतिबेला  कालिकोटका विभिन्न गाँउबस्तीमा किसानको खेतबारीमा जनश्रमदान गर्नमा व्यस्त देखिन थालेका छन् । प्रायजसो खुला.....

बिप्लवलाई थकाउन खोज्ने सरकार थकित, वार्ताका लागि भन्दै सम्पर्कसुत्र धुनचक्रका साथ खोजी

विप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीलाई  ब्यापक दमन गरेर थकित पारी वार्तामा ल्याउने रणनीति अपनाएको वर्तमान केपी ओली नेतृत्वको सरकारको चौतर्फी आलोचना र बिरोध हुन थालेपछि आफै थकित.....

मन्चका सचिव चौलागाईंको डायरीमा प्रहरीले “विप्लव”को नाम देखेपछि ……… …

प्रहरीहरु नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी र त्यस पार्टीका महासचीव विप्लवको नाम देखेपछी कति त्रसित रहेका छन् भन्ने कुरा आइतबार काभ्रेमा भएको एक घटनाले पुस्टि गरेको छ । काभ्रे जिल्लाको.....

Exchange Rate

Nepali Patro