नेपालको न्यायालयमा बिचौलियाको दबदबा : न्यायिक निर्णयमा समेत प्रभाव पार्ने गरेको पूर्वन्यायाधीशको अध्ययन समितिको निष्कर्ष

संबाददाता : ओम हमाल     प्रकाशित मिति: (२०७६ बैशाख २९, आईतवार) ०७:२२

पूर्वन्यायाधीशको फोरमले  गरेको अध्ययन समितिले न्यायालयमा विभिन्न भेष बदलिएर आउने बिचौलियाले प्राथमिकता पाइरहेको र त्यस्ता बिचौलियाले न्यायालयको न्यायिक निर्णयमा समेत प्रभाव पार्ने गरेको निष्कर्ष निकालेको छ ।

बिचौलियाका कारण न्यायालयप्रति विश्वास घट्दै जानुका साथै न्यायिक धरोहरलाई समेत धराशायी बनाउने काम बिचौलिया र राजनीतिक हस्तक्षेपले पार्दै गइरहेको सो निष्कर्षमा उल्लेख छ । ‘न्यायालयमा बिचौलिया विभिन्न वेशभूषामा रहेका छन्,’ पूर्वन्यायाधीश मञ्चका सदस्य सुरेन्द्रसिंह बस्न्यातले भने, ‘नातावाद र कृपावादका कारण न्यायालयमा विचौलियाको राज बढिरहेको छ ।’
पूर्वन्यायाधीशले न्यायालय गलत बाटोमा जान थालेकोप्रति समेत टिप्पणी गरेका छन् । त्यस्ता बिचौलियाहरू राजनीतिक दल एवं सामाजिक कार्यकर्ताका रूपमा न्यायालयमा घुसिरहेको पूर्वन्यायाधीशको अध्ययन समितिले निकालेको प्र्रतिवेदनमा उल्लेख छ । प्र्रतिवेदनअनुसार बिचौलियाहरू वकिल, न्यायकर्मीको भेषमा रहने गरेको पूर्वन्यायाधीश समितिको भनाइ छ ।
पूर्वन्यायाधीश समाजको सो प्रतिवेदनमा न्याय परिषद्मा राजनीतिक नेतृत्व हावी भएकाले प्रधानन्यायाधीशकै नियुक्तिमा समेत राजनीति हाबी भएको उल्लेख छ । अदालतमा मुद्दा परेपछि बिचौलियाको चलखेल सुरु हुने गरेको पूर्वन्यायाधीशहरूको भनाइ छ ।
न्यायपरिषद्को अध्यक्ष प्रधानन्यायाधीश हुन्छन् भने तीन सदस्य राजनीतिक नियुक्तिका रहने गरेका छन् । अदालतका तर्फबाट अल्पमत हुने भएकाले राजनीतिक तहले दबाबमा काम गराउन बाध्यसमेत पार्ने गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
पछिल्लो समय न्यायालयमा राजनीतिक हस्तक्षेप प्र्रत्यक्ष रूपमा परेको समेत उल्लेख गरेका छन् । न्यायालय राजनीतिक प्र्रभावबाट मुक्त हुनुपर्ने हो तर न्यायाधीशले स्वच्छ भएर काम गर्ने वातावरण नभएको पूर्वन्यायाधीशको फोरमले निष्कर्ष निकालेको छ । सरकारवादी फौजदारी, अर्थ, आयकर वा यस्तै अरू मुद्दामा क्षणिक लोकप्रियता प्राप्त गर्ने विचारले कुनै न्यायाधीशले फैसला गर्न थालेको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ । त्यस्तो कार्य गर्दा सरकार वा केहीलाई फाइदा भए पनि समग्र रूपमा न्यायालय भने धराशायी हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
अझै निष्पक्ष न्याय गर्छु भनेर कसैले सोचे भने महाअभियोगको तरबार टाउकोमा छ भनेर राजनीतिक दलका नेताले बारम्बार भनिरहँदा न्यायालय स्वतन्त्र बन्न नसकेको पूर्वन्यायाधीश सुरेन्द्रसिंह बस्न्यात बताउँछन् । न्यायपालिका दलहरूको प्रभावमा पर्ने दुर्भाग्यपूर्ण अवस्थामा देश एकदलीय शासन वा कुनै न कुनै सर्वसत्तावादतिर धकेलिन सक्ने सम्भावना बढ्दै जान्छ, अध्ययन समितिको प्र्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
केही न्यायाधीश आफ्नो राजनीतिक दल र नेताप्रति बफादारी देखाउन पार्टीका कार्यकर्तामार्फत र अन्य विभिन्न किसिमले नेताको सम्पर्कमा रहिरहने हुनाले न्यायालयमा राजनीतिक चलखेलको प्रभाव परिरहेको प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।
कानुन व्यवसाय क्षेत्रबाट ल्याइएका केही न्यायाधीशले निःसन्देह राम्रा उदाहरण प्रस्तुत गरेको भन्दै समितिको प्रतिवेदनले उनीहरू ओझेलमा परेको भनिएको छ । वर्तमान न्यायपरिषद्को बनोटपछि त्यस क्षेत्रबाट ल्याइएका केही न्यायाधीशमा अनिवार्य रूपले हुनुपर्ने निष्पक्षताको अभाव रहेको निष्कर्षसमेत प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । पूर्वन्यायाधीशहरूको प्रतिवेदनले पछिल्लो समयमा मिडिया ट्रायल हुने गरेको निष्कर्ष निकालेको छ । न्यायालयको मर्यादा समाजमा बिस्तारै खस्किरहेको औंल्याउँदै प्रतिवेदनमा राजनीतिक दलका पदाधिकारी, सरकारी पदाधिकारी वा कुनै पनि व्यक्ति विशेषले समेत अदालतमाथि ट्रायल गर्न थालेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
पूर्वन्यायाधीश फोरम नेपालको २५ मंसिर २०७५ मा बसेको साधारण सभाले न्यायालयको अवस्था अध्ययन गर्न एक समिति गठन गरेको थियो । सर्वोच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश राजेन्द्रप्रसाद भण्डारी नेतृत्वमा बनेको समितिमा सर्वोच्चकै पूर्वन्यायाधीशहरू पवनकुमार ओझा, गिर वैद्यनाथ उपाध्याय सदस्य थिए । पुनरावेदन अदालतका पूर्व मुख्य न्यायाधीश शम्भुबहादुर खड्का सदस्य सचिव थिए । आजको राजधानी दैनिकमा खबर छ ।


(२०७६ बैशाख २९, आईतवार) ०७:२२ मा प्रकाशित

°
Weather from OpenWeatherMap

मुख्य समाचार

सबै

नवसामन्त, नवधनाढ्य र हुकुमवासी : सुशीला कार्की

पशुपतिनाथ, जानकी मन्दिर, सुदूरपश्चिमको उग्र तारा, प्युठानको स्वर्गद्वारीलगायतका मन्दिर, मठ तथा बालुवाटारको सरकारी जग्गा कब्जा गरी हड्पिएका समाचार पत्रपत्रिकामा प्रकाशित छन्। रकम कलम मिलाई गैरकानुनी.....

तिर्थराज घिमिरेको हत्याविरुद्ध ने.क.पा.द्वारा संघर्षको घोषणा, हत्याको बदला जनताले उचित समयमा लिने बिप्लवको उद्घोष

सरकारले दोहोरो भिडन्तमा भोजपुरका तिर्थराज घिमिरेको मृत्यु भएको दाबी गरे पनि बिद्रोही नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले आफ्ना नेता घिमिरेलाई "नियन्त्रणमा लिएर हत्या गरेको" आरोप लगाएको छ.....

ने.क.पा. भोजपुरका जिल्ला सदस्य घिमिरेको गोली हानि हत्या, पार्टी केन्द्रीय सदस्य एबम भेरी ब्युरो इन्चार्ज शीतलसहित चार नेता गिरफ्तार

पार्टीलाई प्रतिबन्ध लगाएर ब्यापक दमनमा उत्रिएको सरकारद्वारा परिचालित प्रहरीले पहिलो पटक विप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका एक नेताको गोली हानि हत्या गरेको छ । भोजपुर र.....

Exchange Rate

Nepali Patro