१५ वर्षमै यौन सम्बन्ध, किशोरावस्थामै बिहे ! यसले पार्न सक्छ यस्तो समस्या !

संबाददाता : रमाकान्त बास्तोला     प्रकाशित मिति: (२०७४ चैत्र ४, आईतवार) १०:५४

डा. बालकृष्ण साह
‘बिहेवारी बीस वर्ष पारि ।’

शारीरिक तथा मानसिकरूपमा २० वर्षपछि मात्र युवायुवती बिहेका लागि योग्य हुन्छन् । तर, अहिलेको परिदृश्य फरक छ । उमेर नपुग्दै बिहे गर्ने र आमा बन्ने क्रम बढ्दो छ । जसका कारण उनीहरूमा यौनजन्य समस्या वा जटिलता देखा पर्ने गरेको छ ।

 

आफू चिकित्सकको रूपमा खटिइरहँदा मैले यस्ता अनेकौं घटनाको साक्षी बन्नुपरेको छ ।

प्रकरण -एक

मोरङ ग्रामस्थान घर भएकी गीता खवास अस्पताल आएकी थिइन् । उनलाई पिसाबको संक्रमण भएको रहेछ । उनले आफू विवाहित भएको बताइन् । उनको उमेर थियो, १७ वर्ष ।

उमेर नपुग्दै विवाह गर्दाको नतिजा थियो, पिसाबको संक्रमण । हुन त अरूलाई पनि यस्तो समस्या हुन सक्छ । तर, कच्चा उमेरमा बिहे गर्ने अपरिपक्व आमाबुबा यस किसिमको यौनजन्य संक्रमणको शिकार हुने गर्छन् ।

प्रकरण – २

अनिताको कथा पनि यस्तै छ । उनको सानैमा विहे भयो ।

‘पढाइमा खासै मन गरिनन्, राम्रो ठाउँबाट कुरा आयो । छोरीको जात पठाउनै पर्ने, त्यही भएर बिहे गरिदिएँ’ १६ बषर्ीया अनिताका पिता रामेश्वरले भने ।

सानैमा आमा गुमाएकी अनितालाई महिनावारीका बारेमा समेत राम्रो ज्ञान नरहेको पाइयो । महिनावारी अनियमित भएकाले अस्पताल ल्याइएकी अनिता श्रीमान्सँग आˆनो समस्याबारे कुरा गर्न पनि लाज र डर मान्छिन् ।

विवाह, श्रीमानसँगको सम्बन्ध र परिवारका बारेमा राम्ररी बुझ्न नपाउँदै वैवाहिक बन्धनमा धकेलेर के पाउनुभयो ? जस्ता प्रश्नको उत्तरमा अनिता केही बोलीनन् । बरु उनका श्रीमान् रामेश्वरले भने, ‘विस्तारै थाहा पाइहाल्छे नि ।’

प्रकरण-३

१८ वर्षीया सुनिता लिम्बु पनि विवाहित छिन् । भोजपुरकी सुनिताको विवाह उनका अभिभावकले गरिदिएका होइनन् । सुनिता भोजपुरमा एसएलसी उत्तीर्ण गरेर उच्च शिक्षाका लागि बिराटनगर आएकी थिइन् । सानिमाको घरमा बसेर क्याम्पस पढ्न थालेकी सुनिताले ११ कक्षामा अध्ययन गर्दागर्दै १७ वर्षको उमेरमा प्रेम विवाह गरिन् ।

१५ वर्षमै यौन सम्पर्क

किशोरअवस्थामा विवाह गर्ने र यौनजन्य समस्यासँग जुध्नेहरूको सूची कहालीलाग्दो छ ।

‘डेमोग्राफी एन्ड हेल्थ सर्भे-२०११’ ले प्रकाशन गरेको तथ्यांक अनुसार विश्वभर औसत महिलाको विवाह १७ दशमलव ५ वर्षमा हुने गरेको छ । ७१ प्रतिशत महिलाको विवाह किशोरावस्थामा अर्थात् १९ वर्ष नपुग्दै हुने गरेको छ । अहिले यसमा केही सुधार आएको छ ।

पछिल्लो ‘डेमोग्राफी एन्ड हेल्थ सर्भे-२०१६’को तथ्यांकअनुसार औसत महिलाको विवाह गर्ने उमेर १७ दशमलव ९ वर्ष छ भने ५२ प्रतिशत महिलाको विवाह किशोरावस्थामा अर्थात् १८ वर्ष नपुग्दै हुने गरेको छ । ११ प्रतिशत किशोरीले १५ वर्ष पुग्नुअघि नै यौनसम्पर्क गरिसकेका हुन्छन् ।

असुरक्षित दाम्पत्य

कम उमेरमा विवाह गर्दा पढाइ बिग्रने वा क्यारियर छताछुल्ल हुने मात्र हैन, पारिवारिक झमेला सुरु हुन्छ । यसबाट अध्ययन र बौद्धिक विकास रोकिन्छ अनि आर्थिक समस्याले घेरा हाल्न थाल्छन् ।

आर्थिक, समाजिक समस्याहरूले गर्दा किशोरीले आˆना प्रगति, सपना अनि रहरहरूलाई निमोठ्नुपर्ने त हुन्छ नै स्वास्थ्यमा पनि नकारात्मक प्रभाव पर्छ ।

नेपाली समाजमा बिहेसँगै बच्चा जोडिएको हुन्छ । कम उमेरमा विवाह गर्दा बच्चा पनि चाँडै हुन्छ । विश्व स्वास्थ्य संघ (डब्लुएचओ) ले प्रकाशन गरेको सन् २०१४ को तथ्यांक अनुसार एक करोड साठी लाख किशोरी (१५ देखि १९ वर्षका) वर्षेनी गर्भवती हुने गरेका छन् । यसैगरी १० लाख किशोरी १५ वर्षमै आमा बन्ने गर्छन् ।

यी गर्भवतीमध्ये ९५ प्रतिशत कम तथा मध्यम आय भएका मुलुकहरूका हुने गरेको छ । सोही तथ्यांकले १५ देखि १९ वर्षका किशोरीमा मृत्युको दोस्रो प्रमुख कारण गर्भको जटिलता र प्रसव नै रहने गरेको देखाएको छ । करिब ३० लाख किशोरीले वर्षेनी असुरक्षित गर्भपतन गराउने गरेको तथ्य पनि उक्त प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

कम उमेरमा विवाह गर्दा बौद्धिक परिपक्वता आएको हुँदैन भने उचित निर्णय लिन सक्ने क्षमताको विकास पनि भएको हुँदैन । त्यसैले यस्ता दम्पती धेरै बच्चा पाउँछन् र जन्मान्तर कम हुन्छ । यस्ता महिलामा पाठेघरको क्यान्सर र आङ खस्ने समस्या बढी देखिएको पाइन्छ ।


(२०७४ चैत्र ४, आईतवार) १०:५४ मा प्रकाशित

°
Weather from OpenWeatherMap

मुख्य समाचार

सबै

उच्च अदालत पोखराको आदेशमा आठ बिद्यार्थी रिहा, एक जना फेरी गिरफ्तार

उच्च अदालत पोखराले आइतबार रिहा गरेका विप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी निकट बिद्यार्थी संगठन अखिल (क्रान्तिकारी)का नौ जना मध्ये एक जनालाई कास्की प्रहरीले फेरी गिरफ्तार गरेको छ। उच्च अदालत पोखरा.....

गुठीको जग्गामा भूमाफिया र दलालहरुको आँखा – गोपाल गडतौला

सरकारले ल्याएको गुठी सम्बन्धी विधेयक जग्गामा केन्द्रित हुँदा सरकारले भूमाफियाको प्रभावमा कानून बनाउन लागेको भनेर तीव्र आलोचना भइरहेको छ। २७ वैशाख २०७६ मा भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा.....

ने.क.पा.माथिको प्रतिवन्ध र लुटतन्त्रविरुद्धको अविराम यात्रा : प्रकाश शाही

राज्यव्यवस्थाको व्यवहार र विभेदले निम्त्याएको विद्रोह, करिब छ दशकपछि ल्याएको लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक व्यवस्थाका मालिक जनता र त्यसका सेवक राज्य सञ्चालकहरूको जनताप्रतिको व्यवहार र.....

Exchange Rate

Nepali Patro